Manzil: 140104, O`zbekiston, Samarqand shahri, Universitet xiyoboni, 15-uy


Akademik  Saidaxmat Norjigitovich Laqaev mehnatsevar, tashabbuskor, yangilikka intiluvchan, mohir murabbiy hamda kvant mexanikasi va chiziqli operatorlarning spektral nazariyasi sohasida xalqaro ilmiy hamjamiyat tomonidan e’tirof etilgan ilmiy natijalarga erishgan taniqli olim, talabchan murabbiy, Samarqand davlat universitetida o`z ilmiy maktabiga ega tashabbuskor  rahbarlardan biri, 1952-yili Samarqand viloyati Payariq tumanida tug‘ilgan.

1959-1968 yillarda Payariq tumanidagi 44-o‘rta maktabda, 1968-1973 yillarda Samarqand davlat universitetida (SamDU), Moskva davlat universitetida 1975-1978 yillar aspiranturada va 1989-1991 yillar doktoranturada o‘qigan. 1978 yildan hozirgacha Samarqand davlat universitetida assistent, dotsent, professor va akademik lavozimlarida ishlab kelmoqda. 1981 yilda Moskva davlat universitetida nomzodlik, 1992-yil Sankt-Peterburg davlat universitetida doktorlik dissertatsiyalarini muvafaqqiyatli himoya qilgan. Uning 140 dan ziyod ilmiy maqolalari (shu jumladan, nufuzli xorijiy nashrlarda ingliz tilida 45 dan ortiq) nashr etilgan.

Olim 1993-yildan buyon fundamental tadqiqotlar loyihalari ilmiy rahbari.  1996 va 2000-yillarda Germaniya DAAD fondi, 2001-2011-yillarda Germaniyaning DFG fondi  DFG 436 UZB 113/3, DFG 436 UZB 113/4, DFG 436 UZB 113/6, DFG 436 UZB113/7   loyihalari  rahbari va ishtirokchisi. 2013-2014-yillarda AQSHning Fulbright fondi grantlari sovrindori.

S.N.Laqaev respublika mustaqillikka erishgandan so‘ng xalqaro ilmiy hamkorlik qilish, respublikamiz fan yutuqlarini jahonga targ‘ib etish bo‘yicha qator yutuqlarga erishdi. Jumladan, 1996-2012 yillarda Germaniyaning Rur, Bonn,  Maynz, Myunxen, Braunshveyg universitetlari, Italiyaning ICTP, SISSA ilmiy markazlari va Rim univesiteti, 2013-2014 yillarda esa AQSHning Prinseton (N’yu-Jersi), Devis va Irvayn (Kaliforniya) va Kolumbiya (Missuri) universitetlari seminarlarida ilmiy natijalarini muhokama qildi. 2012-yilda Malayziya Mara texnologiya universiteti taklif etilgan professori sifatida  Malayziyaning Mara va Malayziya texnologiya universitetlari hamda Putra va Kebangsaan  universitetlarida 2 oy mobaynida magistrant va olimlar uchun ilmiy ma’ruzalar o‘qidi.  Fransiya (1995, 2000), Italiya (1998, 2001, 2003), Turkiya (1999), Angliya (2000), Germaniya (1996,1998, 2000-2010) kabi mamlakatlarida xalqaro kongresslar, ilmiy seminarlar va konferensiyalarda ma’ruzalar qildi. Olim 1985-86 yillarda 10 oy Chexoslovakiyada, 1996 yil 3 oy  Germaniyada, 1998 yil 3 oy Italiyada, 2000-yil 2 oy Germaniyada, 2001-yil 1 oy Italiyada, 2000-2010 yillarda har yili 2-3 oy Germaniyada xalqaro ilmiy loyihalar  bo‘yicha taniqli olimlar bilan hamkorlikda ilmiy tadqiqotlar olib bordi.

Akademik S.N.Laqaevning say’i-harakati natijasida SamDU «Matematik fizika va funksional analiz» kafedrasi bilan Boxum, Bonn, Maynz, Kiel Braunshveyg Universitetlari (Germaniya), Zusseks Universiteti (Angliya), SISSA, ICTP ilmiy markazlari va Rim Universiteti (Italiya), Missuri Universiteti (AQSH), Stokgolm Universiteti (SHvetsiya),  Moskva Davlat Universiteti (Rossiya) va boshqa qator yirik ilmiy markazlar orasida ilmiy hamkorlik yo‘lga qo‘yildi va uning 10 ga yaqin shogirdlari  xalqaro ilmiy loyihalarni bajarish ustida ish olib bormoqda.

Akademik S.N.Laqaevning ko‘p qirrali faoliyatida yosh olimlar va mutaxassislar tayyorlash alohida o‘rin tutadi. Olim Matematik analiz va uning zamonaviy matematik fizikaga tadbiqlari  maktabni shakllantirdi: 2 nafar fan doktori  (J.Abdullaev (2001), A.Xolxo‘jaev (2016)), 13 nafar fan nomzodi va 4 nafar falsafa doktorlari (PhD) tayyorladi.     

Olim hozirda SamDU “Matematik fizika va funksional analiz” kafedrasi mudiri, akademik lavozimida faoliyat ko`rsatish bilan bir qatorda SamDU huzuridagi PhD27.06.2017 FM 0201 raqamli fizika-matematika fanlari bo`yicha ilmiy darajalar beruvchi Ilmiy Kengash a’zosi va uning Ilmiy seminari rahbaridir.  Olimning erishgan ilmiy natijalari va xizmatlari uchun 2018-yilda O`zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining haqiqiy a’zosi deb tan olindi. 

Malinovskiy Yevgeniy Andreevich, 1938-yilda tug'ilgan, ukrainalik, 1960-yilda Samarqand Davlat Unversiteti rus filologiyasi fakultetini tamomlagan.

Universitetda ish tajribasi - 58 yil.

1945-yildan 1955-yilgacha Samarqand shahridagi 37-maktabda o'qidi. 1955-yildan 1960-yilgacha Samarqand davlat universiteti filologiya fakulteti talabasi.

1960-yilda universitetni tugatgach, Samarqand tumanidagi 35-maktabga ishga kirib, u erda bir yil davomida rus tili va adabiyoti o'qituvchisi bo'lib ishlagan.1961-yil sentyabrdan 1964-yilning avgustigacha Samarqand davlat universitetining rus tili kafedrasida, 1964-yil sentyabridan 1987-yil sentabrgacha - ushbu universitetning rus va umumiy tilshunoslik kafedrasida o'qituvchi (1964-1967), katta o'qituvchi (1967-1972) (1973-yildan boshlab). 1987-yildan 1995-yilgacha U rus tili bo'limi boshlig'i edi. 1997-yildan boshlab u rus va umumiy tilshunoslik kafedrasi professori lavozimiga o'tdi.

1971-yilda E.A. Malinovskiy "Sergey Esenenin ishlarida barqaror og'zaki komplekslar" mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. Tilning evolyutsiyasi va shoirning she'riga.

Rus tili va umumiy tilshunoslik kafedralarida va SamDUda rus tilida ishlayotgan rus tilshunoslik fakulteti talabalari uchun "Zamonaviy rus" (fonetik, leksikologiya, frazeologiya), "Tilshunoslikga kirish", "Rus adabiy tilining tarixi", "Tarixning tarixi" lingvistik intizom sifatida frazeologiya ", "Hozirgi davrda rus tili".

O'n yil mobaynida u Markaziy Osiyo va Qozog'istonning texnik maktablarida rus tili o'qituvchilari - zamonaviy ilg'or pedagogika fakulteti talabalariga zamonaviy rus tilida ma'ruza o'qidi. Uningishlabchiqarishvao'qitishfaoliyati EA. Malinovskiytadqiqotishlaribilanbirlashtirildi. Lingvistika, leksikologiya, frazeologiya, leksikografiya, so'zshakllanishi, terminologiya, badiiyasarlarningtili, rustilitarixi, rustilinio'qitishmetodikasibo'yicha 180 danortiqmaqola (jumladan, MDX vachetelda - Germaniya, Polsha, Estoniya) tili.

Bundan tashqari, u 5 ta darslik, ikkita monografiya va uslubiy ishlanmalar chop etdi.

E.A. Malinovskiy ko'plab ittifoqchilar, respublika va universitet konferentsiyalarida (Moskva, Toshkent, Novgorod, Qozon, Boku, Cherepovets va boshqalar) hisobot va taqdimotlar qildi.

Uch marta, 1973, 1978 va 1988 yillarda Moskva Davlat Universitetining rus tili fakultetida malaka oshirdi. Mv Lomonosov.

1982 yil sentyabrdan 1984 yil avgustigacha SamDUning katta ilmiy xodimi, akademik Shanski N. rahbarligida Pedagogik ta'lim ilmiy-tadqiqot institutida (Moskva) doktorlik dissertatsiyasi ustida ishlagan.

1995 yil iyun oyida Qozog'iston Davlat milliy universiteti huzuridagi ixtisoslashgan kengashda. Al-Farobiy "Rus tili frazeologiya nazariyasi va frazeologiyasini shakllantirish" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.

1997 yil yanvar oyida O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasida nostrifikatsiya qilindi.

Malinovskiy E.A. Chunki u katta ma'muriy tajribaga ega o'n besh yil davomida rus filologiyasi fakulteti dekani lavozimida dekan muovini bo'lib ishlagan (1968 yildan 1982 yilgacha, 1985 yilgacha) SamDUda Markaziy Osiyo va Qozog'iston texnik maktablarida rus tili o'qituvchilari malakasini oshirish kurslari dekani (uch yil); Ikkita davr (1987 yil sentyabrdan) rus tili kafedrasiga rahbarlik qilgan, 1993 yil iyuldan 1996 yil iyulgacha esa rus filologiyasi fakulteti dekani lavozimini egallagan.

O'tgan o'n yil mobaynida u Samarqand davlat universiteti qoshidagi Federal Davlat universitetida o'qituvchilarni malakasini oshirish institutida zamonaviy rus tili dolzarb masalalari bo'yicha shahar va viloyat maktablarining o'qituvchilari, shuningdek, rus tili va litseylari va kollejlari o'qituvchilari uchun ma'ruzalar o'qidi;

Jumanov Isroil Ibragimovich

“Axborotlashtirish texnologiyalari” kafedrasi mudiri, texnika fanlari doktori, professor Jumanov Isroil Ibragimovich “Samarqand davlat universitetida xizmat ko’rsatgan professor” (Faxriy unvoni 1996 y. berilgan), “O’zbekiston Respublikasi mustaqilligining 15 yilligi munosabati” bilan “Ko’krak nishoni” (2006 y.), O’zbekiston konstitusiyasining 27 yilligi munosabati bilan “Ko’krak nishoni” (2017 y.) bilan  taqdirlangan. Umumiy mehnat faoliyati 50 y., SamDUda 32 y. Universitetda 1986 yildan kafedra mudiri (1986-1992, 1996-2012), ilmiy ishlar bo’yicha prorektor (1992-1996 yy.) va professor (1986-2012 yy.) lavozimlarida faoliyat ko’rsatib kelmoqda.

I.I.Jumanov Markaziy Osiyo mintaqasidagi kibernetika va axborot texnologiyalari bo’yicha xalqaro ilmiy hamjamiyat tomonidan e’tirof etilgan, ilmiy natijalarga erishgan taniqli olim.

Axborot texnologiyalarining dolzarb masalalariga bag’ishlangan 3 monografiya, 35 dan ortiq o’quv qo’llanma va ilmiy-uslubiy ko’rsatmalar muallifidir. 550 dan ortiq ilmiy maqolalari Respublika va xorijiy mamlakatlarning nufuzli ilmiy jurnallarida va to’plamlarida chop etilgan, 15 ilmiy ishlanmalariga Davlat Patent Qo’mitasi guvohnomalari olingan. AQSh, Germaniya, Gollandiya, Janubiy Koreya, Rossiyada utkazilgan halqaro ilmiy anjumanlarida 10 dan ortiq ma’ruza qilingan. U 5 ta elektron darslik, amaliyot va laboratoriya mashg’ulotlari bo’yicha 10 dan ziyod uslubiy ko’rsatmalar ishlab chiqgan va joriy qilgan. Uning ma’ruzalari multimediali dasturiy vositalar bo’yicha namoyishlanish imkoniyatiga ega va integrallashgan usullarga tayanadi.

I.I.Jumanov rahbarligida 20 ta fan nomzodlari va 1 fan doktori dissertasiyalarini himoya qilgan.

I.I.Jumanovnining 100 dan ziyod shogirdlari yurtimizdagi oliy o’quv yurtlarida informatika yo’nalishida tadqiqot olib borishmoqda. U keyingi 10 yillik faoliyatida o’z shogirdlari bilan Davlat fan va texnika qo’mitasi va Oliy ta’lim vazirligi tomonidan tashkil qilinadigan Respublika innovasion g’oyalar, texnologiyalar va ishlanmalar yarmarkasida axborot texnologiyalari sohasi bo’yicha xar yili 2-3 ilmiy ishlanmalari bilan qatnashadi, sovrinli o’rinlarni egallab kelgan.

I.I.Jumanovning 2007-2011 yillarda nashr etilgan “Axborot texnologiyalari”, “Zamonaviy kompyuterlarning dasturiy ta’minoti”, “Axborot tizimlarining «Elektron ofis» vositalari” kabi o’quv-uslubiy qo’llanmalar Respublika oliy o’quv yurtlarida asosiy o’quv qo’llanmalar sifatida foydalanilmoqda.

I.I.Jumanov keyingi 5 yillik pedagogik faoliyatida zamonaviy axborot-pedagogik texnologiyalar va talabalarga bilim berishning interfaol usullarini yaratishga katta e’tibor berib kelmoqda.

Olim mustaqillik yillarida Respublikadagi informatika ilmiy maktablari an’analarini har jixatdan boyitish borasida samarali ilmiy faoliyat olib borib, yoshlarning intellektual salohiyatini yuksaltirishga, mamlakatimizda aniq fanlar rivojini ta’minlashga katta hissa qo’shgan. Uning rahbarligida kafedra o’qituvchi-tadqiqotchilari Davlat grantlarini olishga sazovor bo’lishgan.

Olim tomonidan yaratilgan ma’lumotlar dinamik xossalari asosida qiyofalarni tanish, tafakkurli tizimlarni o’rgatish, axborotlarni qayta ishlashni maqbullashtirishga bag’ishlangan nazariy uslubiyatlar boshqaruv va axborot texnologiyalari fani rivojida muhim ahamiyat kasb etgan. Ishlab chiqilgan murakkab jarayonlarni muqobillashtiruvchi masalalar yechimi modellari shu sohaga oid tadqiqotlar ilmiy jamoatchilik o’rtasida katta e’tibor qozongan.

I.I.Jumanov ilmiy rahbarligida 2 aspirant A.R.Axatov (2003 y., N.M.Tursыnxanov (2004 y.) va 2 magistrant Sh.A.Musayev (2000 y.), Sh.A. Arabboyevlar (2002 y.)  O’zbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat stipendiyasi sovrindorlari bo’lishgan. I.I.Jumanov kafedrada o’quv-uslubiy, ilmiy-muammoviy seminarlar, talabalar ilmiy «WEB dasturlash va dizayn» va “Amaliy informatika” tugaraklariga rahbarlik qiladi. Baklavriatura talabalaridan har yili 3 kishi “Dasturlash” bo’yicha Jahon chempionati va “Axborot texnologiyalari”, “Axborot xavfsizligi” yo’nalishlari bo’yicha Respublika olimpiadalarida ishtirok etishadi.

I.I.Jumanov Samarqand davlat universiteti “Axborotlashtirish texnologiyalari” kafedrasiga asos solgan. Mazkur kafedra so’nggi 27 yil mobaynida O’zbekiston va Mustaqil Davlatlar Hamdustligi mintaqasida informatika fani bo’yicha yuqori malakali mutaxassislarning shakllanishida o’ziga hos ilmiy maktab bo’lib xizmat qilmoqda. Neyron tarmoqlarini qo’llashga asoslangan turli tabiatdagi ma’lumotlarga adaptiv ishlov berish, telekommunikasiya tizimlarida uzatiladigan ma’lumotlar ishonchligini nazorat qiluvchi yangi yondoshuv va uslublarini yaratish sohalaridagi chuqur fundamental tadqiqotlari natijasida o’zbek informatika maktabi halqaro miqyosida e’tirofga sazovor bo’ldi.

Hozirgi paytda kafedra erkin-tadqiqotchilaridan ass. Xolmonov S.M.,
Tishlikov S.A., Qarshiyev H.B., falsafa doktori (PhD) dissertasiyalarini himoyaga tayyorlashgan. Samarqand viloyatida ish tajribasini ommalashtirish bo’yicha maktablar, SamDU qoshidagi akademik liseylarida qator yillardan beri o’z ma’ruzalarini tashkil qiladi, hamda takliflarini ta’lim sifatini yaxshilash bo’yicha joriy qilishga sazovor bo’lgan.

I.I.Jumanov fakultet talabalariga o’tiladigan ma’naviyat-ma’rifat yo’nalishdagi darslarida, talabalar yotoqxonasida o’tkaziladigan davra suxbatlarida yoshlar orasida sog’lom turmush tarzini targ’ib qilish, diniy ekstremizm oldini olish, turli ma’naviy-ma’rifiy tahdidlarga qarshi ko’rashish borasida targ’ib ishlarini amalga oshirib kelmoqda, obodonchilik tadbirlariga tashabbus ko’rsatadi va jamoatchilik ishlarida faol qatnashadi.    I.I.Jumanov ko’p qirrali olim, mohir pedagog, jonkuyar ustoz, tashkilotchi va yuksak madaniyatli inson sifatida el yurt hurmatiga sazovor bo’lgan.  Ibratli oila boshlig’i.

 

Baxtiyor Xo’jayorov

Fizika-matematika fanlari doktori, professor Baxtiyor Xo’jayorov 1951 yil 1 oktyabrida Samarqand viloyati Payariq tumanida tug’ilgan. U yer osti gidrogazodinamikasi, nonyuton tizimlar mexanikasi sohalarida taniqli mutaxassis hisoblanadi. Birjinslimas suyuqliklarning g’ovak va yoriq-g’ovak muhitlarda sizishi, g’ovak va yoriq-g’ovak muhitlarda modda ko’chishi, anomal sizish va modda ko’chishi, elastik-plastik sizish, relaksasion sizish, sizish va modda ko’chishining teskari masalalari, neft va neftegaz konlari ishlatilishini loyihalash muammolari ustida tadqiqotlar o’tkazib kelayapti. Tadqiqotlari natijalari ishlab chiqarishga tadbiq etilgan.

U 1967 yilda Samarqand davlat universitetining mexanika-matematika fakultetiga o’qishga kirib, 1972 yilda uni imtiyozli diplom bilan bitirgan. 1972-1985   yillarda O’rta Osiyo neft sanoati ilmiy-tadqiqot va loyihalash instituti (Toshkent sh.) muhandisi,  kichik ilmiy xodimi, ilmiy xodimi, laboratoriya mudiri, sektor mudiri bo’lib ishlagan. 1985–1992 yillarda  Samarqand davlat arxitektura va qurilish instituti katta ilmiy xodimi, assistenti, dosenti, bir vaqtda institut ilmiy kotibi lavozimlarida ishlagan. 1992 yildan hozirgacha Samarqand davlat universitetida ishlab kelayapti. 2017 yil yanvaridan buyon “Matematik modellashtirish” kafedrasi mudiri lavozimida ishlayapti. 1993-2012 yillarda  O’zR FA Samarqand bo’limi tarkibidagi Mintaqaviy muammolar kompleks ilmiy-tadqiqot instituti direktori muovini, direktori, O’zR FA Samarqand bo’limi raisi lavozimlarida ishlagan.

Professor B.Xo’jayorov bir nechta yangi gidrodinamik modellar ishlab chiqqan. Xususan, dinamik faktorlarni hisobga olingan yangi kinetika tenglamasi asosida birjinslimas suyuqliklar kolmatasion-suffozion sizishi modelini tuzgan. Ikkita yangi fizik paremetrlarni kiritgan holda umumlashgan sizish modelini tuzgan. Kiritilgan yangi parametrlarning qiymatlariga ko’ra kolmatasiya va suffoziya hodisalari kuchayishi yoki yumshashi mumkinligi ko’rsatilgan. Boshqa modellardan farqli ravishda bu model suyuqlikdagi zarralarning sedimentasion cho’kishini ham hisobga oladi.

U noturg’un qatlamlar uchun elastik-plastik sizish nazariyasini yaratdi. Bu nazariya Farg’ona tog’ oralig’i botiqligida joylashgan chuqur neft konlarini loyihalash tizimlarini baholashda muvaffaqiyatli qo’llanildi. Yuksizlanish to’lqinlari (Raxmatulin to’lqinlari)ni va modelga kiritilgan yangi paremetrlarning qiymatlariga bog’liq to’lqin tarqalishida maxsus o’ziga xosliklarini aniqladi. Qatlam parametrlarining bosim tushishi va ko’tarilishi rejimlarida turlicha dinamikaga ega bo’lishi, bosim to’liq tiklanganda parametrlarning to’liq tiklanmasligi hodisalari modellashtirildi. Qatlam o’z turg’unligini yo’qotadigan holat qatlam bosimi orqali gipotetik ifodalandi.

To’rt fazali sizish modelini tuzib, «Saykling jarayoni»ni asosladi. Bu jarayon yirik Ko’kdumaloq neftegaz konida muvaffaqiyatli tadbiq etildi. «Saykling jarayoni»ni qo’llash natijasida bu kondan yuqori neft chiqarish koeffisiyentiga erishildi. Modelning nazariy asoslari “Petroleum  Science and Engineering” xalqaro jurnalida chop qilindi. Bu maqola hozirgacha O’zbekistondan chop qilingan yagona maqola bo’lib turibdi.

Yoriq-g’ovak muhitlarda relaksasion sizish nazariyasini asosladi, bu esa og’ir va yuqori qovushoqlikka ega suyuqliklar sizishining o’ziga xos xususiyatlarini tadqiq etishga imkoniyat yaratadi. Relaksasion tenglamalar sonli yechilib, oqim relaksasion xususiyatlarining sizish ko’rsatgichlariga ta’siri o’rganildi. Relaksasion sizishning umumiy integral – “irsiy” tenglamalarini ham keltirib chiqardi. Relaksasiya funksiyasi (yadro)ning umumiy ko’rinishidagi hollari hozirgacha tadqiq etilmagan.

Nokorrekt va teskari masalalarni yechish asosida neft quduqlarini gidrodinamik tadqiq etishning yangi uslubini yaratdi. Bu uslubning boshqa ma’lum uslublardan ustunligini ko’rsatdi.

Turli masshtabli relaksasion hodisalarni baholash imkonini beruvchi Fik qonuniga bo’ysinmaydigan ko’chish uchun makroskopik tenglama keltirib chiqargan. Vaqt masshtabi va gomogenizasiya jarayoniga qarab tenglamalar turli turga oid, bir turga oid bo’lganda ham keskin farq qiluvchi xususiyatlarga ega bo’lishi mumkinligini ko’rsatdi.

Tadqiqotlari asosida quyidagi yangi hodisalarni topdi:

  • model parametrlari bilan aniqlanadigan ma’lum shartlarda toza kolmatasiya rejimining stasionar davomiyligi yo’qligi;
  • makroskopik birjinslimas muhitlarda kirish kesimiga yaqin zonalarda ichki modda almashinuvining nomonoton o’zgarishi hodisasi;
  • yoriq-g’ovak muhitlarda relaksasion sizish tenglamalari yechimlari uzilishlarining unimodal so’nish qonuniyati. Bu hodisa klassik modellarda hozirgacha kuzatilmagan;
  • makroskopik birjinslimas muhitlarda modda ko’chishining diffuzion va kinetik yondashuvlarning ekvivelentligi, ya’ni ikki yechimlarni mos model parametrlarini teskari masalani yechgan holda aniqlash yordamida yaqinlashtirish imkoniyati mavjudligi;
  • g’ovak va yoriq-g’ovak muhitlarda relaksasion sizish uchun keltirib chiqarilgan tenglamalar yechimlarida kechikish dinamikasi.

Amaliy tadqiqotlar sohasida neftchilar bilan xamkorlikda anomal yuqori qatlam bosimiga ega bo’lgan chuqur qatlamli konlarni o’zlashtirishning prinsipial asoslarini yaratdi. 2006-2011 yillarda «Muborakneftegaz» DUK neft va gaz konlarini ishlatishning 10 dan ortiq loyihalarini tuzdi. Barcha loyihalar hozir muvaffaqiyatli amalga oshirilmoqda. Xususan, u Sardob koniga suv haydash texnologik sxemalarini tuzdi. Bu sxemaning qo’llanilishi mazkur konda neft qazib olishni 10 baravardan ziyod oshirishni ta’minladi. 2017 yil mart oyida uning 3 ta tayyor ishlanmalari «O’zbekneftegaz» MXK bo’limlari tomonidan amaliyotga qo’llash uchun qabul qilindi va hozirgacha ishlatilmoqda.

B.Xo’jayorov 300 dan ortiq ilmiy ishlar, shu jumladan, 8 ta monografiya va bitta o’quv qo’llanma muallifi. Xorijda nufuzli xalqaro jurnallarda 30 dan ziyod maqola chop etgan.

B.Xo’jayorov 50 dan ortiq diplom va bitiruv ishlariga, 30 dan ortiq magistrlik dissertasiyalariga rahbarlik qilgan. Uning rahbarligida 10 ta izlanuvchi nomzodlik dissertasiyalarini himoya qilgan.

B.Xo’jayorov Shveysariya(1996), Germaniya (1997), Turkiya (1998), Fransiya (1998, 2001, 2004), Italiya (2001), Malayziya (2018) davlatlarida ilmiy safarlarda bo’lgan. NATO grantlari, Fransiya tashqi ishlar vazirligi grantini olgan. U 10 yildan ziyod davrda Yevropa mexaniklar jamiyati «Euromech» ning a’zosi bo’lgan. 1994 yildan buyon respublika davlat ilmiy-texnik dasturlari doirasida bir qator grantlarning rahbari bo’lib tadqiqotlar olib bormoqda.

B.Xo’jayorov SamDU bakalavr talabalari va magistrantlari uchun umumiy va yangi maxsus kurslarni o’tib  kelayapti.

 

Jo’raboy Yaxshilikovich Yaxshilikov

Falsafa fanlari doktori, professor Jo’raboy Yaxshilikovich Yaxshilikov taniqli faylasuf olim, talabchan murabbiy, 1953 yil 25 fevralda Samarqand viloyati, Bulung’ur tumani, Oqtombeshbola qishlog’ida dehqon oilasida dunyoga kelgan.

1970 yili Bulung’ur tumanidagi 15-o’rta maktabni tugatib, Toshkent davlat universitetiga o’qishga qabul qilindi va 1975 yili a’lo va yaxshi baholar bilan universitetni tugatgan. 1975 yili Samarqand davlat universiteti “falsafa” kafedrasiga avval soatbay o’qituvchi va 1977 yildan kafedra assistenti bo’lib ishlay boshlagan. 1978 yili ishdan ajralmagan holda SamDU “falsafa” kafedrasi qoshidagi sirtqi aspiranturaga qabul qilingan. Kafedra mudiri falsafa fanlari doktori, professor O.B.Bozorov rahbarligida ilmiy tadqiqot ishlari olib borgan. 1982 yil ilmiy-tadqiqot ishini yakunlagan va kafedrada dissertasiya muhokama qilinib himoyaga tavsiya etilgan.

1982 yili Toshkent davlat universiteti qoshidagi ixtisoslashgan ilmiy kengashda 4 noyabr kuni ”Hozirgi davrda kolxozchi dehqonlarda ilmiy dunyoqarashni shakllantirishda ilmiy-texnika revolyusiyasining roli” mavzusidagi nomzodlik dissertasiyasini himoya qilgan.

1984-1987 yillar “falsafa” kafedrasi dosenti lavozimida ishlagan. 1987 yil 10 noyabrdan doktorlik dissertasiyasini yakunlash maqsadida Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buyrug’i bilan katta ilmiy xodim lavozimiga o’tkazilgan va doktorlik dissertasiyasini yakunlash uchun Moskva davlat universiteti “falsafa” fakulteti “dialektik materializm” kafedrasiga safarbar qilingan. 1993 yil 17 noyabr kuni O’zbekiston fanlar Akademiyasi qoshidagi akademik Ibrohim Mo’minov nomidagi “falsafa va huquq” instituti ixtisoslashgan ilmiy kengashda “Hozirgi davrda O’zbekistonning ijtimoiy-iqtisodiy va ma’naviy taraqqiyotining obyektiv va subyektiv omillari” mavzusida doktorlik dissertasiyasini himoya qilgan.

1989 yil SamDU “falsafa” kafedrasi dosenti. 1990-1992 yillar SamDU oliy maktabga tayyorlash fakulteti dekani, 1992-1994 yillarda “falsafa” kafedrasi mudiri vazifasini bajaruvchi, 1994-1996 yillar “falsafa” kafedrasi mudiri, 1996-1997 yillar ma’naviy-marifiy ishlar bo’yicha rektorning birinchi o’rinbosari, 1997-2005 yillar “falsafa” kafedrasi mudiri, ayni vaqtda “SamDU ilmiy tadqiqotlar axborotnomasi” jurnalining bosh muxarrir o’rinbosari, 2005-2006 yillar Ijtimoiy fanlar fakulteti dekani, fakultet tugatilgandan so’ng 2007 yildan hozirgacha “falsafa” kafedrasi mudiri lavozimida ishlamoqda.

J.Ya.Yaxshilikov rahbarligida18 nafar fan nomzodi (PhD), 2 nafar falsafa fanlari doktori (DsC) yetishib chiqdi. Mehnat faoliyati davomida 300 dan ortiq ilmiy maqolalar chop etilgan. Oliy o’quv yurti talabalariga mo’ljallangan 2 ta darslik, 10 ta monografiya yaratgan. O’z xizmatlari uchun “Xalq ta’limi a’lochisi” ko’krak nishoni bilan taqdirlangan.

Umurov Hotam Ikromovich

SamDU Filologiya fakulteti Istiqlol davri adabiyoti va adabiyot nazariyasi kafedrasi professori

H.Umurov 1971 yili “Adabiy tanqidda mahorat masalalari” mavzuida nomzodlik dissertasiyasini himoya qildi. 1973 yilda dotsentlik unvoniga erishdi.
1982 yildan O’zbekiston Yozuvchilar uyushmasining a’zosi.
1984 yili “Psixologizm muammosi va o’zbek romani” mavzuida doktorlik dissertasiyasini himoya qildi va filologiya fanlari doktori, 1986 yilda professorlik unvoniga erishdi.
Prof. H.I.Umurov adabiyot nazariyasi va o’zbek adabiy tanqidchiligi bo’yicha yirik ilmiy tadqiqotlarni amalga oshirgan. Jumladan, OTMning bakalavriat talabalari uchun “Adabiyot nazariyasi” va “Adabiyotshunoslik nazariyasi”, filologlar uchun “Badiiy ijod asoslari” darsliklarini, litsey o’quvchilariga mo’ljallangan “Adabiyot qoidalari” qo’llanmasi chop etilgan.
Prof. H.I.Umurovning rahbarligida adabiyot nazariyasi va adabiy tanqidning dolzarb muammolari bo’yicha jami 9 nafar fan nomzodi va 3 nafar fan doktori tayyorlangan.

Soliyev Abdurahim
SamDU filologiya fakulteti Istiqlol davri adabiyoti va adabiyot nazariyasi kafedrasi dotsenti

Abdurahim Soliyev 1962-1968 yillarda Sirdaryo rayonida maktablarda o’qituvchi, “Sirdaryo” gazetasida adabiy xodim va bo’lim mudiri, Samarqand viloyat Xalq ijodi uyida bosh uslubchi lavozimlarida ishlagan. 1968-1992 yillarda SamDPI va JDPIda avval o’qituvchi, keyin dotsent va sakkiz yil kafedra mudiri lavozimida ishlagan. 1973 yilda “Komil Yashinning folklordan foydalanishdagi mahorati” mavzusida nomzodlik dissertasiyasi yoqlagan. 1977 yilda “Dosentlik diplomi”ni olgan. 1992-yildan SamDUda dotsent lavozimida, 2013 yil iyundan professor lavozimida faoliyat ko’rsatgan. 2012 yil “O’zbek dramaturgiyasida inson talqini” mavzusida doktorlik dissertasiyasini himoya qilgan. O’ndan ortiq monografiya, o’quv va uslubiy qo’llanmalar, 200 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi. 1982 yildan beri O’zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi. To’qqizta she’riy to’plami nashr etilgan.

Jabborov Abdurashid Rayimovich
SamDU biologiya va kimyo fakulteti zoologiya kafedrasining mudiri, biologiya fanlari doktori, professor

Zoologiya fanining ornitologiya, aniqrog’i amaliy ornitologiya yo’nalishi bo’yicha: ilmiy tadqiqot ishlarini olib boradi. “qushlar va qishloq xo’jaligi”, “qushlar va aviasiya” muammosini, muhim xo’jalik obyektlariga, qushlar tomonidan sodir etilayotgan biozararlanishlar, akustik-optik repellentlar, ularning fizik tabiatini o’rganish, eko-texnologik tahlil asosida yaratilgan optiko-akustik repellent majmuani ishlab chiqarishga joriy etish sohasida faoliyat yuritadi. Soha bo’yicha oliy ta’lim muassasi, respublika, Halqaro miqyosdagi ilmiy konferensiyalar, seminarlar, simpoizumlarda ishtirok etib, muammoning yechimini topishda o’zining munosib hissasini qo’shib kelmoqda. 300 dan ortiq ilmiy, ilmiy-uslubiy maqolalar, uslubiy qo’llanmalar va darsliklar muallifi. 1 ta mualliflik guvohnomasi va 2 ta patent sohibi. 2017 yildan e’tiboran Turon FA akademigi.

 

Abdullayev Erkin Nurillayevich
SamDU biologiya va kimyo fakulteti zoologiya kafedrasi dotsenti, biologiya fanlari nomzodi

Zoologiya fanining umumiy entomologiya, qishloq xo’jaligi entomologiyasi sohasida ilmiy tadqiqotlar olib boradi. Entomofaunaning biologik xilma-xilligi, foydali va zararkunanda hasharotlar faunasi, mevali va manzarali daraxtlar zararkunandalari va ularning entomofaglari, entomofaglardan tabiiy boshqaruvchilar sifatida foydalanish, yangi ekosistemalarda yirtqich entomofaglarning moslashish xususiyatlarini o’rganish sohasida faoliyat yuritadi. Turli mahalliy, respublika va xalqaro anjumanlarda ishtirok etib, sohada yuzaga kelgan muammolarni yechimini topishda, o’quv jarayonini tashkil etish va yuqori malakali kadrlar tayyorlashda o’z hissasini qo’shib kelmoqda. 100 ga yaqin ilmiy, ilmiy-uslubiy, o’quv-uslubiy va o’quv qo’llanmalar muallifi.