Manzil: 140104, O`zbekiston, Samarqand shahri, Universitet xiyoboni, 15-uy


SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETINING ILMIY MAKTABLARI

O‘zbek adabiyotshunosligi ilmiy maktabi - XX asrning 20-30-yillarida Abdurauf Fitrat, Abdurahmon Sa’diy, Sadriddin Ayniylar tomonidan asos solingan bo‘lib, akademiklar Vohid Abdullayev va Boturxon Valixo‘jayev, professor Orif Ikromovlar uni shon - shuhratini dunyoga tanitdilar. Hozirda ilmiy maktab vakillari professorlar M.Muhiddinov, H.Umurov, A.Soliyev, D.Salohiy, Sh.Hasanovlar, filologiya fanlari nomzodlari A.Nosirov, U. Qobilov, M.Boboxonov, S.Tohirov, B.Muhiddinovalar tarixiy an’analarni sobitqadamlik bilan davom ettirishmoqda.

 

Umurov Hotam Ikromovich

SamDU Filologiya fakulteti Istiqlol davri adabiyoti va adabiyot nazariyasi kafedrasi professori

H.Umurov 1971-yili “Adabiy tanqidda mahorat masalalari” mavzuida nomzodlik dissertasiyasini himoya qildi. 1973-yilda dotsentlik unvoniga erishdi.
1982-yildan O’zbekiston Yozuvchilar uyushmasining a’zosi.
1984-yili “Psixologizm muammosi va o’zbek romani” mavzuida doktorlik dissertasiyasini himoya qildi va filologiya fanlari doktori, 1986-yilda professorlik unvoniga erishdi.
Prof. H.I.Umurov adabiyot nazariyasi va o’zbek adabiy tanqidchiligi bo’yicha yirik ilmiy tadqiqotlarni amalga oshirgan. Jumladan, OTMning bakalavriat talabalari uchun “Adabiyot nazariyasi” va “Adabiyotshunoslik nazariyasi”, filologlar uchun “Badiiy ijod asoslari” darsliklarini, litsey o’quvchilariga mo’ljallangan “Adabiyot qoidalari” qo’llanmasi chop etilgan.
Prof. H.I.Umurovning rahbarligida adabiyot nazariyasi va adabiy tanqidning dolzarb muammolari bo’yicha jami 9 nafar fan nomzodi va 3 nafar fan doktori tayyorlangan.

 

Soliyev Abdurahim 
SamDU filologiya fakulteti Istiqlol davri adabiyoti va adabiyot nazariyasi kafedrasi dotsenti

Abdurahim Soliyev 1962-1968 yillarda Sirdaryo rayonida maktablarda o’qituvchi, “Sirdaryo” gazetasida adabiy xodim va bo’lim mudiri, Samarqand  viloyat Xalq ijodi uyida bosh uslubchi lavozimlarida ishlagan. 1968-1992 yillarda SamDPI va JDPIda avval o’qituvchi, keyin dotsent va sakkiz yil kafedra mudiri lavozimida ishlagan. 1973-yilda “Komil Yashinning folklordan foydalanishdagi mahorati” mavzusida nomzodlik dissertasiyasi yoqlagan. 1977-yilda “Dosentlik diplomi”ni olgan. 1992-yildan SamDUda dotsent lavozimida, 2013-yil iyundan professor lavozimida faoliyat ko’rsatgan. 2012-yil “O’zbek dramaturgiyasida inson talqini” mavzusida doktorlik dissertasiyasini himoya qilgan. O’ndan ortiq monografiya, o’quv va uslubiy qo’llanmalar, 200 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi. 1982-yildan beri O’zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi. To’qqizta she’riy to’plami nashr etilgan. 


 

 

Hasanov Shavkat Ahadovich
SamDU filologiya fakulteti Istiqlol davri  adabiyoti  va adabiyot nazariyasi kafedrasi mudiri

1967 yil – Buxoro viloyati Shofirkon tumani Denov qishlog’ida tug’ilgan;
1983 yil – Samarqand davlat universiteti O’zbek va tojik filologiyasi fakulteti talabasi;
1985-1987 yillar – Armiya safida xizmatda bo’ldi;
1990-1991 yillar – Toshkent shahridagi “Yozuvchi” nashriyotida musahhih, muharrir lavozimlarida ishladi;
1991-1993 yillar – Samarqand davlat universiteti Qardosh xalqlar adabiyoti va adabiyot nazariyasi kafedrasi assisenti;
1993 yil – O’zbekiston Yozuvchilar uyushmasiga a’zosi;
1995 yil – Samarqand davlat universiteti qoshidagi ixtisoslashtirilgan Kengashda “O’zbek dramatik dostoni” mavzusidagi nomzodlik dissertasiyasini himoya qildi;
2004 yil – “XX asrning ikkinchi yarimi o’zbek dostonlari poetikasi” mavzusidagi doktorlik dissertasiyasini himoya qildi;
2002-2004 yillar – Samarqand davlat universiteti tahrir-nashriyot bo’limi boshlig’i;
2004-2011 yillar – Samarqand davlat universiteti Hozirgi zamon o’zbek adabiyoti kafedrasi dosenti;
2011-2014 yillar – Samarqand davlat universiteti O’zbek filologiyasi fakulteti dekani lavozimida ishladi; 
2014-yil – Samarqand davlat universiteti O’zbek filologiyasi fakulteti O’zbek tili va adabiyoti kafedrasi professori lavozimida ishladi;
2017-yildan – Samarqand davlat universiteti filologiya fakulteti Istiqlol davri adabiyoti va adabiyot nazariyasi kafedrasi mudiri lavozimida ishlamoqda.

O‘zbek tilshunosligi ilmiy maktabi - Samarqand tilshunoslik maktabining poydevorini XX asrning 20-30-yillarida Abdurauf Fitrat, G‘ozi Olim Yunusov, Ye.D.Polivanovlar qo‘yishgan. Ularning ishlarini 1930-yillarda Sayid Rizo Alizoda, 1940-yillarda esa Ulug‘ Tursunovlar davom ettirdilar, professorlar X.Doniyorov va R.Qo‘ng‘urovlar yangi bosqichga ko‘tardilar. Bugungi kunda ilmiy maktab yaratgan merosni I.Mirzayev, S.Karimov, J.Eltazarov, S.Boymirzayeva, A.Pardayev kabi olimlar yangi tadqiqotlar bilan yuksaltirishmoqda.
Tarixchilar ilmiy maktabiga - Markaziy Osiyo xalqlari tarixining bilimdoni professor Po‘lat Soliyev va XIV-XV asr Temuriylar davri manbashunosligining mutaxassisi professor I.Umnyakovlar asos solishgan. Mustaqillik yillarida professorlar I.Saidov, F.Nabiyev, dotsentlar M.Nasrullayev, B.Ergashev, R.Xoliqulovlar, yosh olimlar M.Hoshimova, B.G‘oyibov, G.Normurodovalar tomonidan ilmiy maktabning yutuqlari izchillik bilan boyitilmoqda. 
Arxeologiya maktabi - SamDUda arxeologiya bo‘yicha ilmiy yo‘nalishga 1944-1945 yillarda akademik Yahyo G‘ulomov va professor D.Levlar asos solishgan. Bugungi kunda professor M.Jo‘raqulov, dotsentlar N.Avanesova, N.Xolmatov, D.Jo‘raqulovalar urbanizmgacha bo‘lgan madaniyatning genezisi va rivojlanish dinamikasi taraqqiyoti, O‘zbekiston ma’naviy madaniyati va uning Markaziy Osiyo xalqlari, xususan Zarafshon vohasi madaniyatida tutgan o‘rni muammolari yo‘nalishida tadqiqotlar olib borishmoqda. 
Falsafa maktabi - Samarqand falsafa maktabi 1930-1940 yillarda akademik Ibrohim Mo‘minov rahbarligida shakllantirilgan. Ushbu maktabning bugungi kundagi yutuqlari professorlar J.Yaxshilikov, Sh.Qo‘shoqov, B.To‘rayev nomlari bilan bog‘liqdir. Yosh olim, fan doktori O.G‘aybullayev hamda o‘nlab fan nomzodlari (B.Xurramova, Sh.Negmatova, A.Samadov va h.k.) istiqlol mafkurasiga yo‘g‘rilgan falsafiy izlanishlar ustida ishlashmoqda. 
Yadro va kosmik nurlar fizikasi ilmiy maktabi - 1940-yillarda professor Musa Mo‘minov tomonidan shakllantirilgan bo‘lib, hozirda ilmiy tadqiqotlar akademik Tolib Mo‘minov, professorlar B.Mahmudov, R.Ibodov, U.Salixbayevlar tomonidan olib borilmoqda. Bugungi kunda ushbu maktab tarbiyalanuvchilari fizika-matematika fanlari nomzodlari A.Safarov, Sh.Xushmurodov va bir qator iqtidorli yoshlar fan doktorligi dissertatsiyalari bo‘yicha ishlashmoqda. 
Molekulyar optika ilmiy maktabi - Sankt-Peterburg davlat universiteti professori M.Vuks va akademik Akbar Otaxo‘jayev tomonidan 1960-yillarda yaratilgan. Maktabning ayni paytdagi vakillari (A.Jumaboyev, N.Nizomov, L.Sobirov) molekulyar spektroskopiyaning 3 yo‘nalishida faol ilmiy izlanishlar olib borishmoqda. Professorlar A.Jumaboyev, U.Tashkenbayev va fan nomzodlari H.Xushvaqtov, A.Absanov, B.Xudoyberdiyevlar yorug‘likning kombinatsion sochilishi sohasidagi ilmiy izlanishlarni respublika va chet ellik olimlar bilan hamkorlikda bajarishmoqda. 
Lazer fizikasi va nochiziqli optika ilmiy maktabi - professor L.Sobirov boshchiligidagi nochiziqli optik jarayonlar va akustooptika sohalarida ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda. Ushbu yo‘nalishlarda fan doktorlari N.Eshqobilov, M.Qodirov, D.Semyonov, P.Redkinlar bilan bir qatorda fan nomzodlari X.Haydarov, A.Xalmanovlar nufuzli ilmiy jurnallarda maqolalar chop etishmoqda. 
Molekulyar lyuminessensiya ilmiy maktabi - professor N.Nizomov shogirdlari bilan organik bo‘yoqlar va plyonkalarning fizikaviy va ximiyaviy xossalarini o‘rganish va ulardan amaliyotga (lazerli moddalar olish, tibbiyot sohasiga) foydalanish bo‘yicha fundamental va amaliy tadqiqotlar o‘tkazmoqda. Mustaqillik yillarida S.Astanov doktorlik hamda Sh.Nizomov, E.Kurtaliyev, A.Xolovlar fan nomzodligi dissertatsiyasini himoya qilishgan, iqtidorli yosh olim E.Kurtaliyev esa doktorlik dissertatsiyasini yoqlash arafasida turibdi.
Magnit hodisalari fizikasi ilmiy maktabi - professor O.Quvondiqovning say’i harakatlari bilan 1970 yillarda shakllangan. Istiqlol yillarida 1 nafar doktorlik (D.Sayfullayeva) va 4 nafar nomzodlik (N.Hamrayev, R.Rajabov, M.Salaxidinova, Z.Shodiyev) dissertatsiyalari himoya qilindi, dotsentlar X.Shakarov va I.Subhonqulovlar esa faollik bilan pedagogik faoliyat bilan shug‘ullanishmoqda.
Differensial tenglamalar va matematik fizika ilmiy maktabi - 1950-1960 yillarda professorlar I.Kukles, M.Yevgrafov tomonidan asos solingan. Maktab vakillari professorlar A.Haydarov, T.Eshonqulov, A.Hotamov, S.Laqayev, I.Ikromov va ularning shogirdlari fizika-matematika fanlari nomzodlari E.Jabborov, Z.Mo‘minov, T.Mamatov va bir necha katta ilmiy xodim-izlanuvchilar ushbu yo‘nalishda ilmiy izlanishlar olib bormoqda. 
Algebra va sonlar nazariyasi ilmiy maktabi - professor N.Romanov va dotsent R.Iskandarovlar tomonidan 1940-1950-yillarda asos solingan bo‘lib, algebra va sonlar nazariyasi muammolari bilan shug‘ullangan. Bugungi kunda professor A.Soleyev va uning shogirdlari fan nomzodlari H.Ro‘zimurodov, A.Baratovlar tomonidan robototexnikada yuzaga keladigan algebraik egri chiziqlarni lokal tahlil qilish masalalari ustida izlanishlar olib borilmoqda. 
Axborot texnologiyalari yo‘nalishi - texnika fanlari doktori, professor I.Jumanov tashabbusi va akademik Vosil Qobilovning amaliy yordamlari tufayli 1990 yillarda tashkil topdi. Texnika fanlari doktori A.Axatov, fan nomzodlari O.Jumanov, I.To‘raqulov, I.Aminov, F.Nomozovlar axborot texnologiyalari va ulardan o‘quv jarayonida foydalanish bo‘yicha ilmiy tadqiqot ishlarini bajarmoqdalar.

Jumanov Isroil Ibragimovich
SamDU Amaliy matematika va informatika fakulteti Axborotlashtirish texnologiyalari kafedrasi professori

Jumanov I.I. Markaziy Osiyo mintaqasida boshqarish avtomatlashtirilgan tizimlar va tafakkurli axborot texnologiyalarini yaratish va qo’llash bo’yicha yirik mutaxassisdir. Olim Respublikada informatika va axborot texnologiyalari ilmiy maktabini yaratish va uning an’analarini har jihatdan boyitish borasida samarali ilmiy faoliyat olib borib, yoshlarning intellektual salohiyatini yuksaltirishga, aniq fanlar rivojini ta’minlashga katta hissa qo’shmoqda. Shaxsan “Tizimli tahlil, boshqaruv va axborotlarni qayta ishlash” mutaxassisligi bo’yicha 20 fan nomzodi va fan doktorlarini tayyorladi. Olim rahbarlik qilgan shogirdlaridan 2 aspirant va 2 magistrant O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Davlat stipendiyasi sovrindorlari bo’lishgan. Olim tomonidan ishlab chiqilgan neyron tarmoqlari va yumshoq hisoblanishni qo’llash bo’yicha ma’lumotlarga moslashuvchan ishlov berish ilmiy metodologiyasi, usul va algoritmlari telekommunikasiya tizimlarida uzatiladigan ma’lumotlar ishonchligini oshirish, ishlab chiqarish va texnologik jarayonlarni boshqarishda nostasionar obyektlarni identifikasiya, tahlil va bashorat qilish muammolarini yangi yondoshuvlar asosida yechishning samarali yo’nalishlarini aniqlash va qurish imkoniyatlarini beradi. 

Botanika ilmiy maktabi - professorlar Ye.Proskuryakov, J.Qobulov, M.Ikromovlar tomonidan 1960-yillarda shakllantirildi va ularning ishlari professor J.Xo‘jayev tomonidan davom ettirilmoqda. Ilmiy maktab vakillaridan X.Haydarov va M.Nosirovlar doktorlik dissertatsiyalari himoyasi arafasida.
Zoologiya ilmiy maktabi - professorlar I.Turkevich, A.Sagitovlar tomonidan 1940-yillarda tashkil qilingan. Hozirgi paytda professor A.Jabborov, dotsentlar S.Fundukchiyev, Z.Rahmonova boshqalar ushbu ilmiy maktab davomchilaridir.

 

Jabborov Abdurashid Rayimovich
SamDU biologiya va kimyo fakulteti zoologiya kafedrasining mudiri, biologiya fanlari doktori, professor

 Zoologiya fanining ornitologiya, aniqrog’i amaliy ornitologiya yo’nalishi bo’yicha: ilmiy tadqiqot ishlarini olib boradi. “qushlar va qishloq xo’jaligi”, “qushlar va aviasiya” muammosini, muhim xo’jalik obyektlariga, qushlar tomonidan sodir etilayotgan biozararlanishlar, akustik-optik repellentlar, ularning fizik tabiatini o’rganish, eko-texnologik tahlil asosida yaratilgan optiko-akustik repellent majmuani ishlab chiqarishga joriy etish sohasida faoliyat yuritadi. Soha bo’yicha oliy ta’lim muassasi, respublika, Halqaro miqyosdagi ilmiy konferensiyalar, seminarlar, simpoizumlarda ishtirok etib, muammoning yechimini topishda o’zining munosib hissasini qo’shib kelmoqda. 300 dan ortiq ilmiy, ilmiy-uslubiy maqolalar, uslubiy qo’llanmalar va darsliklar muallifi. 1 ta mualliflik guvohnomasi va 2 ta patent sohibi. 2017 yildan e’tiboran Turon FA akademigi.

 

Abdullayev Erkin Nurillayevich
SamDU biologiya va kimyo fakulteti zoologiya kafedrasi dotsenti, biologiya fanlari nomzodi

Zoologiya fanining umumiy entomologiya, qishloq xo’jaligi entomologiyasi sohasida ilmiy tadqiqotlar olib boradi. Entomofaunaning biologik xilma-xilligi, foydali va zararkunanda hasharotlar faunasi, mevali va manzarali daraxtlar zararkunandalari va ularning entomofaglari,  entomofaglardan tabiiy boshqaruvchilar sifatida foydalanish, yangi ekosistemalarda yirtqich entomofaglarning moslashish xususiyatlarini o’rganish sohasida faoliyat yuritadi. Turli mahalliy, respublika va xalqaro anjumanlarda ishtirok etib, sohada yuzaga kelgan muammolarni yechimini topishda, o’quv jarayonini tashkil etish va yuqori malakali kadrlar tayyorlashda o’z hissasini qo’shib kelmoqda. 100 ga yaqin ilmiy, ilmiy-uslubiy, o’quv-uslubiy va o’quv qo’llanmalar muallifi. 
 

Kimyo maktabi - dots. N.Zokirov, prof.Yu.Kurbatovlar tomonidan 1950-1960 yillarda shakllantirilgan. Bugungi kunda maktab namoyandalari professorlar A.Nasimov, E.Abdurahmonov, N.Muhamadiyev, N. Fayzullayevlar, dotsentlar Z.Normurodov, U.Norqulov, S.Tillayev, Sh.Saidqulovlar ustozlarning ilmiy ishlarini davom ettirmoqdalar.
Tabiiy geografiya va geoekologiya maktabi - 1960-yillarda shakllana boshlagan bo‘lib, uning bugungi kundagi yutuqlari professorlar A.Abulqosimov, L.Alibekov, Sh.Xoliqulov va S.Abbosovlarning xizmatlari bilan bog‘liq. Bugungi kunda ushbu maktab vakillaridan O.Rahmatullayev, M.Usmonovlar doktorlik, Q.Yarashev, R.Mamajonovlar nomzodlik dissertatsiyalarini himoyaga olib chiqishmoqda.
Iqtisodiy nazariya maktabi - 1970-yillarda shakllana boshlagan bo‘lib, uning rivojlanishiga professorlar Yu.Dunayev, K.Saidov, L.Krivoruchko, E.Aliqulov, E.Xo‘jayev, U.Rashidovlar katta hissa qo‘shishgan. Hozirgi kunda fan doktorlari B.To‘rayev, R.Seytmuratov, B.Safarovlar, fan nomzodlaridan B.Boboqulov, N.Arabov, A.Taniyev, D.Usmonova, D.Nasimovlar ularning ishlarini muvaffaqiyatli davom ettirmoqdalar.